Ehungintza merkataritzako estatuko hitzarmena ez da aplikatuko EAEn
ELAk lortu du estatuko hitzarmena EAEn ez aplikatzea. Honi esker langileei hitzarmen probintzialak aplikatuko zaizkie eta ez dute galduko eskubiderik, ez eta bertoko hitzarmenean jasotako hobekuntza materialik ere.
Hiru urtetik gorako gatazkaren ondoren, hiru lurraldeetan 20 egunez ELAk gidatutako greba egin ondoren, lehenengoz estatu mailako akordio batean berariaz jaso da EAE eragin-eremutik kanpo geratuko dela, hau da, hitzarmen probintzialak lehentasunezkoak izango direla.
Klausula hau hainbat urteko mobilizazioen emaitza izan da. Tarte honetan ELA —Araba, Bizkai eta Gipuzkoan nagusi izanik— aitzindari izan da Madrilen negoziatzen den estatuko hitzarmenari aurre egiterakoan. Greben presioari esker sektoreko enpresa handiek osatutako ARTE patronalak, Zara, Mango edota H&M barne direla, azkenik onartu dute klausula batean EAE aplikazio eremutik ateratzea.
ELAk nabarmendu duenez, lorpena bikoitza da. Batetik, sektoreko beharginentzat lan-baldintza hobeak finkatzen ditu. Bestetik, negoziazio kolektiboaren estatalizazioaren kontrako borrokan mugarria izango da. Lehenengo aldiz estatuko hitzarmen batean berariaz aitortu da ez dela EAEn aplikatuko; hemengo negoziazio eremuak errespetatzen dira. Madrilek bere baldintzak inposatu nahi zituen, baina mobilizazioak erakutsi digu haiek geldiarazteko modurik badagoela. ELAk irmo eutsiko dio lan-baldintzak berton erabakitzeko eskubidearen defentsari; halaxe egin zuen martxoaren 17ko greba orokorrean ere.
Sindikatuaren iritziz estatuko patronal eta sindikatuek bultzaten duten estatalizazio estrategiaren xedea da lan-kostuak merkatzea, lan-baldintzak prekarizatzea eta euskal antolakuntza sindikalerako gaitasuna ahultzea. Horren aurka ELAk dio mobilizazioa eta ekintza sindikala tresna egokiak izan direla prozesu hori geldiarazteko.
Honenbestez, ELAk oso ongi irizten dio azken hiru urteetan ehungintza-merkataritzan izan den borroka, estatuko hitzarmenaren eta ARTE patronalaren kontra. Garaipen hau bertoko negoziazio kolektiboaren defentsaren fruitu da, eta azken greba orokorreko lelo batek adierazten duen printzipioa gauzatzen du: 'Hemen lan egin, hemen erabaki'.
Langile antolatuen garaipena
Memoria sindikal feministaren ikuspegitik lorpen hau are nabarmenagoa da, izan ere, sektore prekarizatu bat baitugu hau, non gehienbat emakumeek lan egiten duten. Emakumeok antolatu egin dira langileriaren eskubideen alde; halaber, inplizituki sindikalismo klasikoan ere haustura bat eragin dute, gizonekin eta industriarekin lotu izan baita luzaz.
Akordio historiko baten gakoak
Beraz, ehungintza merkataritzako langileei aurrerantzean ere lan-hitzarmen probintzialak aplikatuko zaizkie; horixe eskatzen zuten mobilizazioetan. Oraingo lan-baldintzekin jarraitu ahal dute horrela, estatuko onenen artean daudenak. Besteak beste, soldatetan alde handiak daude. Esaterako, Gipuzkoako soldata hobekuntzak indarrean jarraituko du: estatuaren aldean urtean 6.856€ gehiago ere irabaz dezake langile batek. Estatuko markoaren ezarpenak erosahalmena galtzea ekarriko zukeen Gipuzkoako langileentzat.
Bestalde, Bizkaian lanaldia ukituko zuketen. Estatuko hitzarmena aplikatuta urtean 43 ordu gehiago izango ziratekeen. Hau da, ehungintzako dendetan urtean 1770 ordu lan egin beharko zuketen, eta ez oraingo 1727 orduak.
Halaber, Araban estatuko hitzarmenean ezagutzen ez diren soldata-osagarriak ordainduko dira. Zehazki, Arabako sektoreko hitzarmena, garaipen sindikal honi esker aplikatuko dena, helburuei lotutako sariak, ardura-plusak eta online sariak. Estatuko akordioan ez dago honelako osagarririk.
Aipatu beharrekoa da ere lanaldia astelehenetik larunbaterainokoa dela, eta igande zein jaiegunetan dendak itxita jarraituko dutela.