COP31n sindikatuen aldarri nagusia: Egin dezagun Trantsizioa Justua behingoz

Parisko Akordioak promesa bat zekarren: klimaren ekintzak pertsonen eskubideak eta bizibideak babestuko zituela, trantsizioaren ahalegina krisian ardura handiena dutenei egotziz.

Belém-eko COP30ak aurrerapausoa ekarri zuen: langileengan, komunitateetan eta herri indigenetan oinarritutako Bidezko Trantsizioa inplementatzeko konpromisoa hartu zen, eskubideetan, justizian, ekitatean eta elkartasunean oinarritutako etorkizuna eraikitzeko. Halaber, inoiz ez bezalako nazioarteko lankidetza baterako deia egin zen, herrialde bakoitzak justizia sozial eta ekonomikorako bide berriak aurki zitzan planetaren mugen barruan, ekitatearen eta erantzukizun komun baina bereizien printzipioarekin bat etorriz.

2026an, dei egiten diegu estatu guztiei Antalyan milioika pertsonaren bizitzak eta bizibideak nabarmen hobetuko dituen erabaki bat har dezaten, eta klimaren inguruko lankidetzarako norabide berri bat ezar dezaten: pertsonak eta haien eskubideak erdigunean jarriko dituena. COP31ren bezperan, herrialdeek COP30ean hartutako konpromisoak betetzeko eta berehala Bidezko Trantsiziorako Belém-Antalya Mekanismoa (BAM) ezartzeko premiazko beharra berresten dugu.

Horrek zera esan nahi du:

1. Mekanismoaren funtzioak, modalitateak, gobernantza eta lan egiteko moduak adostea, COP30ean adostutako eskubide, printzipio eta politikak gauzatzea babes dezan. Horrek esan nahi du BAMek giza eta lan eskubideak, lan duina eta kalitatezko enpleguak, genero berdintasuna, belaunaldien arteko ekitatea eta osasunerako, garapenerako eta ingurumen garbi, osasungarri eta jasangarrirako eskubideak sustatuko dituela, herri indigenen eskubide atxikiak, espezifikoak, indibidualak eta kolektiboak osoki errespetatuz, adostasun librea, aurre informatua, determinazio askea eta Herrien babesa barne, borondatezko isolamenduan eta hasierako harremanean.

2. BAMek bere helbururako egokia den egitura instituzionala duela bermatzea. BAMek berariazko mandatu eta akordio instituzionalak izan behar ditu Bidezko Trantsizioko estrategiei laguntza teknikoa eta finantzarioa emateko, Nazio Batuen barruan eta kanpoan organo egokiak koordinatzeko, eta integritate zientifikoa eta aniztasun metodologikoa errespetatuko dituen ezagutzaren truke inklusibo eta erregionalki orekatua sustatzeko.

3. Trantsizio Justuaren ikuspegiaren ikasgai handietako bat CMNUCCra eramatea: «Ezer ez guri buruz gu gabe». BAMek inklusiboa eta demokratikoa izan behar du, eta eskubideen titularrek eta talde ahulduek mahaian lekua izatea bermatu behar du. Langileak eta komunitateak jarri behar ditugu beren bizitzetan eta bizimoduetan eragina duten erabakien buru.

Ekintza klimatikoak pertsonen alde funtzionatu behar du, ez haien aurka.

Bidezko Trantsizioak, behar bezala eginda, enplegu duinetara, bizimodu seguruetara, herri indigenen eskubide eta jakintzen errespetura, elikadura eta energia burujabetzara, babes sozialera, komunitate seguruago eta osasuntsuagoetara, eta denontzako etorkizun eta ingurumen bizigarrietara garamatza. Ezikusiarena eginda, kaltea iraunarazten duten atzerapen, bazterketa, estraktibismo eta jabetze korporatiborako hurrengo aitzakia bihurtzen da.

Elkartuta mantentzen gara —sindikatuak, Herri Indigenak, feministak, gazteak, ingurumen eragileak eta langile klasearen mugimenduak—, justizia eta eraldaketa eskaera komun batean, krisiaren tamainaren eta krisia bizi dutenen duintasunaren neurriko ekintza baten alde.