18.000 pertsona baino gehiagok manifestazioa egin dute Bilbon, Donostian eta Gasteizen, zerbitzu publikoen eta enplegu publikoa sortzearen eta finkatzearen alde #KontsolidazioaOrain

2021/04/22
18.000 pertsona baino gehiagok manifestazioa egin dute gaur goizean Hegoaldeko hiru hiriburuetan, zerbitzu publikoak defendatzeko eta enplegu publikoa sortzeko eta finkatzeko; zerbitzu publikoak eta horien kalitatea defendatzeko, azken finean, pandemiak pertsonen mugikortasuna asko baldintzatzen duen arren. Bilboko manifestazioan milaka lagunek parte hartu dutela azpimarratu du. Euskal sektore publikoko aldi baterako langileek lan-prekarietate egoera jasanezinari bidezko irtenbidea emateko eskatu dute, ELA, LAB, CCOO, SATSE, esk eta Steilas sindikatuek gaurko egindako greba deialdiarekin bat eginez. Igor Eizagirrek, ELA-Gizalaneko kideak, greba eguna "arrakastatsua" dela esan du, nahiz eta ezarritako gehiegizko zerbitzu minimoak izan, "Behin-behinekotasuna eskandalu bat da sektore publikoan, eta egoera irauli nahi badugu, mobilizatzea ezinbestekoa da".

Igor Eizagirre, sektore publikoko idazkari nagusia, Bilbon; Miren Zubizarreta, Irakaskuntzako arduraduna, Donostian; eta Esther Saavedra, Osakidetzako arduraduna, Gasteizen, ELAko ordezkariak izan ziren egindako mobilizazioetan. Durantesek salatu zuen euskal sektore publikoko langileen % 40 -60.000- aldi baterakoak direla, eta beste 120.000 azpikontratatutako langile gehitu behar zaizkiela; administrazioek aldi baterako kontratazioaren gehiegizko erabilera hori zerbitzu publikoak azpikontratatu eta pribatizatzeko aurretiazko ezinbesteko urrats gisa baino ezin da azaldu.
Greba-egun honen deitzaileen iritziz, behin-behinekotasun-maila horiekin amaitzeko, funtsezkoa da milaka langilek betetzen dituzten egiturazko lanpostuak azaleratzea, bai eta behin-behineko milaka langile horien finkapena ahalbidetzea ere, finkatze-prozesu egoki baten bidez. Sindikatu horien ustez, bizi dugun pandemia honetan zerbitzu publikoak aurrera ateratzen ari diren milaka langileak ezin dira kalean geratu, eta, aldi berean, plantilla zabalagoak eskatzen dituzte egungo ratioak hobetzeko eta lan-kargak murriztu eta arautzeko. "Guztiz salbuespenezko egoera baten aurrean gaude, salbuespenezko neurriak behar dituena", esan dute, eta erakundeek euren politikek sortutako egoerari erantzun justua ematen ez badiote "kalean" izango gaituztela aurreratu dute.

Zehazki, ELA, LAB, CCOO, SATSE, ESK eta Steilas sindikatuek:

*Erakundeei eskatzen diegu orain mahai gainean dauden legegintza-proiektuak alda ditzatela, nahikoak ez direlako, enpleguaren finkapena bermatu gabe eta aldi baterako kontratazioaren gehiegikeriarekin amaitu gabe.

*EAEko erakunde guztiak interpelatzen ditugu, Eusko Jaurlaritzatik hasi eta azken udaleraino, bai eta horietan ordezkaritza duten indar politiko guztiak ere, behar diren arau-aldaketak bultza ditzaten, ezohiko sendotze-prozesuak gaitzeko. Prozesu horiek administrazio guztietan martxan jar ditzatela eskatzen diegu, nahitaez bete beharrekoak izan daitezela, bermatzaileak izan daitezela eta sindikatuen ordezkariekin negoziatu daitezela.

*Kontratazioan behin-behinekotasunaren gehiegikeriarekin amaitzeko mekanismoak artikulatzea eskatzen dugu, plantillen behar guztiak identifikatu, azaleratu eta horien arabera handitzeko, eta, horrela, gaur egungo behin-behinekotasun handiko agertokira itzultzea saihesteko.

*Eskatzen dugu abian dauden enplegu publikoaren eskaintza-prozesuek kolektibo bakoitzaren beharren araberako ezohiko neurriak har ditzatela, negoziazio kolektiboaren ondorioz.

*Pribatizazio eta kanporatze politika amaitzeko eskatzen diegu administrazioei.

*Gure ustez, ezinbestekoa da plantillak gaztetzeko eta aurretiko erretiroak sustatzeko plan bat egitea.

Gogoratu, halaber, greba deitu duten sindikatuek helegitea jarriko dutela emandako gutxieneko zerbitzuen aurka"gehiegikeriengatik eta inoiz baino handiagoak izateagatik  Covid aitzakiatzat hartuta ".

Greba-egunaren jarraipen zabala

Lehen orduan aurreikusi bezala, unibertsitatez kanpoko hezkuntza publikoan eta unibertsitatean greba-eskubidea baliatu dutenen artean, grebak jarraipen zabala izan du, eta ia erabatekoa aldi baterako langileen artean.

Unibertsitatez kanpoko hezkuntzari dagokionez, oso positibotzat jotzen dugu greba babestea, nahiz eta jarraipena desberdina izan; % 50 ingurukoa. Irakasleen etapei erreparatuz gero, grebaren jarraipena oso zabala izan da Haur Hezkuntzan eta Lehen Hezkuntzan, oro har, % 55 ingurukoa, eta Bigarren Hezkuntzan, berriz, zertxobait txikiagoa.

Hezkuntza Bereziko langileen erdiek baino gehiagok egin dute bat grebarekin; eta Sukaldeko eta Garbiketako langileei dagokienez, Eusko Jaurlaritzak greba-eskubiderik gabe utzi baditu ere garbiketako langile guztiak, % 100eko gutxieneko zerbitzuak ezarriz, goizeko manifestazioetan garbiketako langile askok parte hartu dute; sukaldarien artean, grebaren jarraipena oso zabala izan da, Balmasedako langile guztien % 55ek jaso dute laguntza, eta langile askok jaso dute.

Azkenik, Unibertsitatean eta Haur Eskoletan ere langile askok bat egin dute grebarekin, eta bereziki garrantzitsua izan da Administrazio eta Zerbitzuetako langileen jarraipena.

Toki- eta foru-eremuan, grebak jarraipen zabala izan du grebarako eskubidea balia zezaketenen artean. Eskualdeetako udal handienetan, jarraipena oso zabala izan da, langileen erdiek baino gehiagok babestu baitute: horien artean, hiru hiriburuetako udalak nabarmentzen dira, hala nola Donostia, Gasteiz eta Bilbo, edo Laudio eta Amurrio, Araban; Durango, Sestao eta Basauri, Bizkaian; eta Beasain, Hernani, Bergara, Errenteria eta Ordizia, Gipuzkoan.

Osakidetzan, gutxieneko zerbitzuek erabat baldintzatu dute grebaren jarraipena. Izan ere, milaka langileei grebarako eskubidea ukatu diete, zerbitzu askotan gutxieneko zerbitzuen % 100 ezarrita. Greba, aldiz, zerbitzu askotan nabaritu da, batez ere lehen mailako arretan. Horren adibide dira Gasteizko Salburua eta San Martin osasun-zentroak, grebaren ondorioz ez baita jendearentzako arretarik egon. Halaber, Bizkaiko call centerretan, greba egin zezaketen langileen % 100ek egin dute bat grebarekin.

Komunikabide publikoei dagokienez, grebak jarraipen zabala izan du Euskal Telebistan, Radio Euskadin, Euskadi Irratian, Gaztean eta Radio Vitorian. Egun osoan markatutako albistegiak soilik eman dira.

Bidaiarien garraioaren sektorean, kontuan izan behar da ia dena esku pribatuetan dagoela. Hala ere, eskuragarri dauden datuen arabera, oraindik publikoak diren eremuetan ere langabezia esanguratsua izan da, zerbitzu askotan gutxieneko zerbitzuak eman baitira.

Administrazio orokorrean eta justizia-administrazioan, langileen herenaren babesarekin, grebaren jarraipena azken urteetako handienetakoa izan da. Beraz, milaka langilek parte hartu dute sektore honetan ere.

Sektore publikoko langileek agerian utzi dute sektore publikoak bizi duen salbuespenezko egoera honen aurrean, gure agintariek eta alderdi politikoek beren esku dagoen guztia egin behar dutela premiaz enplegu publikoa sortzeko, aldi baterako 60.000 langileek enplegua finka dezaten eta sektore publikoan dagoen pribatizazio-politikarekin amaitzeko.