ELAk berriz erran dio Nafarroako Gobernuari CENen, UGTren eta CCOOen aldeko abantailak iraunaraztea ez datorrela bat aldaketarekin

ELA sindikatuak adierazi duenez Nafarroako Enplegu Zerbitzuak (SNE) lehen bezala jarraitzen du, hirutariko erakunde gisa, CENen, UGTren eta CCOOen agindupean. Eta hori da foru gobernuaren defizit garrantzitsua, zeren aldaketa gauzatzeko, ezinbestekoa da eredu maltzur hori berregitea.

Lehendakaria eta kontseilariak karguaz jabetu zirenetik ia bi hilabete iragan badira ere, oraindik ez da pausorik eman SNE goitik behera berrantolatzeko, eta UPNk 90eko hamarkadan taxutu zuen moduan jarraitzen du: eredu bezero-egile, baztertzaile eta iluna.

Eredu hori ez dator bat aldaketarekin

ELAk behin eta berriz eskatu du "elkarrizketa soziala" delakoarekin loturiko politika osoa berraztertzeko. Nafarroako ondoz ondoko gobernuek ia 20 urtez diru publikoaren kopuru itzelak bideratu dituzte UGT, CCOO eta CEN erakundeetara, arlo jakin batzuen bidez (inmigrazioa, lan-osasuna eta batez ere enplegurako prestakuntza).

ELAren iritziz eredu hori berraztertzea bezalako erabakiek ematen diote pisua aldaketari, eta ataza atzeraezinezko horri ekin beharko ziokeen gobernu berriak honez gero. Hala ere, azken hilabeteotan erabat kezkaturik ikusi ditugu gertakari hauek:

a) Nafarroako aurrekontu orokorraren diru-funtsak hitzarmenak egiteko, UGTrekin, CCOOekin eta CENekin

2015eko apirila eta uztaila bitartean Nafarroako Gobernuak 10 milioi euro inguru banatu ditu zuzenean orientabide, enplegagarritasun eta kualifikaziorako (eufemismo berria enplegurako prestakuntzaren diru-laguntzak ezkutatzeko —UGT, CCOO eta CEN—) erakunde horiekin egindako hitzarmen zuzen, izendun eta esklusiboen bidez.

Oroitarazi behar dugu funts horiek iruzurrean esleitu zirela, hitzarmen horien izena aldatuz Nafarroako Aurrekontuan 2015eko martxoaren 12an (aldeko botoak UPN eta PSN; abstentzioak I-E eta PP). SNE-ren zerbitzu juridikoek legez kanpokoa ote zen zalantzak jarri bazituzten ere, Gobernuak aurrera segitu zuen eta CEN, UGT eta CCOOekiko hitzarmenak sinatu zituen (9,5 milio apiriletik uztailera).

Gobernu berriak horrelako praktikak bukatzeko erabaki politikoa hartu behar du gehiago luzatu gabe. EH-Bilduk eta Geroa Baik kontra bozkatu zuten oposizioan zeudela, eta orain Gobernutik, gainerako indarrekin batera, berebiziko aukera dute konpontxo antidemokratiko hori desegiteko.

b) Estatuaren funtsei buruz

Gainera, gobernu berriak lehiaketa publikoak deitu ditu, enplegurako prestakuntzarako estatu-funtsak esleitzeko (2 milioi euro gehiago). Estatuko araubide berriak zuzeneko banaketa galarazten du; hori dela-eta, baremo bat egin du SNEk CENen, UGTren eta CCOOen neurrira, diru-laguntzak beste erakunde batzuetara joan ez daitezen. Horrela konprobatuko da lehiaketa amaitutakoan.

Gobernuaren aitzakia ere ez da baliagarria (“deialdia egitea premiazkoa zen, estatu-laguntzak ez galtzearren”), zeren denbora nahikoa izan da SNE berrantolatzeko, eta baremo garden bat prestatzeko, erakunde horien kontrolpetik kanpo.

Izendapen adostua

Zehazki, SNEko zuzendari berria izendatzeko formula itzulera gabeko puntu bat izan daiteke: gobernuaren organigramako kargu hori abuztuan adostu zen gobernu berriaren, CENen, UGTren eta CCOOen artean. Horrela egiten zuten UPNko (edo UPN eta PSNko) gobernuek inolako damurik gabe, baina gauzak aldatu nahi dituen gobernu batek ezin du horrelakorik egin.

Izendatu den pertsonaren egokitasunaz aritu gabe, ekimen horrek aditzera ematen du hemendik goiti ere SNEk (enplegurako prestakuntza barne) CENen, UGTren eta CCOOen menpean eta kontrolpean jarraitu ahal duela, eta erakunde horiek beren buruari milioikako diru-baliabideak banatuko dizkiotela, Comptos Ganberak behin eta berriz salatu duenez.

Ez da aski SNEren estatutuetan jasota dagoena aitzakia moduan erabiltzea. Estatutu horiek 1998an onetsi zituen Miguel Sanzen gobernuak, 148/1998 Foru Dekretuaren bidez (gero, 15/2012 Foru Dekretuaz aldatuak).

Nafarroako Gobernuak badu eskumena erakunde autonomoak desegiteko (hala egin zuen abuztuaren 12an Larrialdietako Nafarroako Agentziarekin), baina oraingo honetan behar duena erabaki eta borondate politikoak dira, zeren jakin badaki SNEren erabateko berregituratze batek CEN, UGT eta CCOO abantailarik gabe utziko zituela, kudeaketa publiko eta garden baten mesedetan. Ba ote du kemen nahikorik gobernuak printzipio horien alde agertzeko? Edo hiru erakunde horiekin haserretzeko beldurra handiagoa da? Gobernu berriak erantzun politikoa eman behar die arazo horiei lehenbailehen.

ELAk eskatzen du SNEren kudeaketa publikoa, gardena eta demokratikoa

ELAk, SNErekiko eta zehazkiago enplegu-prestakuntzarekiko, hurrengo lan-ildoak proposatu izan ditu:

a) Enpleguaren politika bertakoa izatea, eta ez onartzea menpekotasunik prestakuntza-politiketan, lan-bitartekaritzan... Gobernu Espainolarekiko.

b) Nafarroako Enplegu Zerbitzuaren politikak zeharo berraztertu behar dira. Enplegurako zerbitzu publikoak bultzatu behar dira, eta lan-bitartekaritzarako erakunde pribatuen aldeko finantzaketa-eredua baztertu.

c) Enplegurako prestakuntza-eredu jakin bat garatu behar da, non lehentasuna emanen baitzaie lanbide-prestakuntza arautuko zentroei. Aitzitik, sindikatuei eta patronalari, eta haien menpeko fundazio eta entitateei eragotziko zaie prestakuntzarako diru-funtsak jasotzea.

ELAk uztailean adierazi zuenez lau alderdiek sinaturiko programa-akordioan ez dago konpromiso irmo eta argirik UGTren, CCOOen eta CENen aldeko azpikontratazio eta gainfinantzaketaren eredua baztertzeko. Horregatik, hori horrela den artean, guk hainbeste kritikatu ditugun organo horietan parte hartzea eta kidetzea proposatzeak ez du batere zentzurik.

GUZTIRA, ZUZENEKO DIRU-LAGUNTZAK, HITZARMENEN BIDEZKOAK, Nafarroako 2015eko aurrekontuen kontura:

9.568.278 euro

Diru-kopuru horri gehitu behar zaio lehiaketara atera diren bi diru-sail, SNEk finkaturiko baremazio bidez (81E/2015 Ebazpena, uztailaren 29koa, eta 82E/2015 Ebazpena, abuztuaren 7koa), hurrenez hurren 427.200 euro eta 1.596.297 eurorekin hornituak. GUZTIRA lehiaketara (oraindik ebatzeke): 2.023.497 euro.