TRANTSIZIO EKOSOZIALA

Adimen artifizialaren hazkundeak eta datu zentroen presioak klima helburuak eta trantsizio ekologikoa kolokan jartzen ditu

2026/09/24
Adimen artifizialaren hazkundeak eta datu zentroen presioak klima helburuak eta trantsizio ekologikoa kolokan jartzen ditu
Europak hautatu egin behar du adimen artifizialaren hazkundearen eta bere klima helburuen artean. Europako Datu Zentroen Elkarteak eginiko adierazpenek agerian utzi dute teknologia berrien eta jasangarritasunaren arteko talka gordina.

Elkarte honetako lehendakariak proposatu du, egungo sare elektrikoa eta energia berriztagarriak industriaren kontsumo erraldoiari erantzuteko nahikoak ez direnez, hamarkada batez gas bidezko zentral termiko dedikatuak eraikitzea datu zentroen ondoan. Espainiar estatuan, 12 GW emanda daude datu zentroetarako eta beste 20 GW baimenaren zain daude; muturreko eszenatoki batean, Estatuaren egungo argindar kontsumo bera izatea ekarriko luke horrek.

Testuinguru kezkagarri honetan, Trantsizio Ekologikorako Ministerioak 2026ko abuztuaren 27an Errege Dekretu baten zirriborroa aurkeztu zuen, megaproduktu hauei jasangarritasun, eraginkortasun eta subiranotasun digitaleko irizpide zorrotzak exijitzeko. Hala ere, araudiak interesen gatazka handia piztu du, eta bi aste baino gutxiagoan 600 alegazio baino gehiago jaso ditu, bi jarrera erabat kontrajarri aurrez aurre jarriz.

Batetik, eragile ekologistak eta herritarrek araudia oraindik gehiago gogortzea eskatzen dute. Besteak beste, sare elektriko eta hidrikoetara sartzeko muga zorrotzagoak, zerbitzarietan gertatzen denaren inguruko gardentasun handiagoa eta hirigintza zein lurralde-antolamenduko kontrol estuagoak aldarrikatzen dituzte.

Bestetik, lobby teknologikoak, energetikoak eta erkidego batzuk (Madril, Aragoi, Extremadura) araudia malgutzea edo erabat bertan behera uztea exijitzen dute. Presio estrategiak erabiltzen ari dira, hala nola kalte ordain milioidunen mehatxuak eta nazioarteko arbitrajeak. Are gehiago, Amazon eta Microsoft bezalako korporazio handiek euren proiektuak dekretu honen erregulaziotik kanpo uzteko presio zuzena egin dute.

Hedapen kontrolgabe honek trantsizio ekosozial justua multinazionalen (Microsoft, Google, Amazon, Meta) pribilegioen mende jartzen du. Herritarrei elektrifikaziorako eta neurri jasangarrietarako ahalegin orokorra eskatzen zaien bitartean, enpresa handi hauentzat salbuespen erregimenak baimentzen dira, "subiranotasun teknologikoa" aitzakiatzat hartuta. Ondorioz, gobernuek hautatu egin behar dute Estatu Batuek eta Europako enpresen datuak biltegiratuko dituen hub digital bat bihurtu ala trantsizio energetiko justu baten alde egin.

Gaur egun diskurtso asko "adimen artifizialaren arrisku existentzial hiponetikoetan" zentratzen diren bitartean, gizateriarentzat dagoen arrisku existentzial nagusi eta errealena krisi klimatikoa dela gogoratzen dute adituek. Horregatik, gobernuek ez lukete inolaz ere etsi behar presio korporatiboen aurrean; baldintzak gogortu egin behar dira, gutxiengo baten etekin ekonomikoak ezin baitira gehiengoaren bizi baldintzen gainetik jarri. Mundu digitalaren kostuak ez dira eurotan neurtzen, tenperatura graduetan baizik.